पशुपतीनाथ झा, मधेसी युवा अभियन्ता——-
१९८९ देखि २००६/०७ सम्मको समय नेपालमा प्रजातन्त्रको शैशवकाल मात्र थिएन, मधेशी राजनीतिका लागि पनि एउटा संक्रमणकाल थियो। त्यतिबेलाको मधेशी राजनीतिको रूप कच्चो, भावनात्मक र नेतृत्व–निर्भर थियो। त्यस समय सद्भावना पार्टीले मधेशको आवाज सिंहदरबारसम्म पुर्याउने जिम्मा लिएको थियो। तर, विडम्बना के भयो भने — सत्ताको ‘आपूर्ति मन्त्रालय’ जस्तो सानो लोलीपपकै लागि पनि पार्टी बारम्बार फुट्दै गयो। मधेशी मुद्दा ‘सत्ता–समीकरण’ का टेबुलमा साटासाटको वस्तु बन्न पुग्यो।
त्यो समयका मधेशी नेताहरू पनि गिरिजा, देउवा, ओली र माधवजस्ता सत्ता–लोभी पात्रहरूको खेलको मोहरा बने। मधेशको पीडा बागमतीको पानीमा मिसाएर, उनीहरू आफैं सिंहदरबारको सुख–सयल र कुर्सीको नशामा हराए। हामी — जनताको पक्षमा उभिएका, समानता र पहिचानका खोजीमा लागेकाहरू — उनका समर्पण र स्खलन देखेर आक्रोशित भयौं।
तर इतिहासले पुनः एउटा नयाँ अध्याय लेख्यो — २००७ देखि २०१९ सम्मको मधेश आन्दोलन।
आन्दोलनको राप र जनसागरबीच नयाँ मधेशका “मसिहा” हरूको उदय भयो। तर, दुर्भाग्यवश, ती नव–राजाहरू पनि पहिलाका नेताजस्तै निक्लिए — सम्भवतः अझै पनि निराशाजनक। मधेशले विश्वास गरेको, राज्यका घाउहरूमा स्नेहलेप लगाउने अपेक्षा गरेको ती नेताहरू नै अन्ततः काठमान्डौका विलासी महल र कांतिपुरका आरामदायी कोठामा हराए।
संविधान पुनर्लेखन र संशोधनका नाममा मधेशी जनतालाई फेरि–फेरि ठगियो। यी पात्रहरू न त आन्दोलनको मर्मप्रति इमानदार रहे, न जनताको विश्वासप्रति उत्तरदायी। उनीहरूका भाषण र घोषणा सबै मधेशप्रतिको छल र सौदाबाजीका प्रतिक बने।
जब हामी जस्ता सचेत नागरिकहरू अब थाक्दै गएर “स्वतन्त्र मधेश” को नारा लिएर नयाँ बाटो खोज्न थालेका थियौं, त्यही बेलामा ती विश्वासघाती पात्रहरूकै अर्को रूप देख्न पाइयो — उनीहरू अघिल्ला नेताभन्दा पनि निम्न स्तरका रहे। उनीहरूमा राजनीतिक संस्कारको मात्र अभाव छैन, बरु छल, कपट, अहंकार, गद्दारी र मक्कारी जस्ता सबै अवगुणहरू प्रशस्त छन्।
आज आफैंलाई “मधेशको मसीहा” ठान्ने एक व्यक्ति — जसले क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालयको डिग्रीलाई राजनीतिक हथियार बनाएका छन् — वास्तवमा मधेशको आन्दोलनका सबैभन्दा घातक पात्र साबित भएका छन्।
उनको अवसरवाद, नाताबाद र भाई–भतिजाबादले मधेशको आन्दोलनको घाँटी निमोठेको छ।
जनताको आस्था र आन्दोलनको उद्देश्य दुवै उनको व्यक्तिगत स्वार्थको चपेटामा पर्यो।
मधेश आज कम्तीमा दुई दशक पछाडि धकेलिएको छ — र यसको ठ्याक्कै जिम्मेवार यही एक व्यक्ति हो जसले आन्दोलनको पवित्र भूमिमा “राजनीतिक व्यापार” चलाए।
त्यसैले, अब मधेशको हितका लागि,
त्यो व्यक्तिको राजनीतिक अन्त्य अपरिहार्य छ।
नत्र, मधेश फेरि पनि अर्का छलकपटका चक्रमा फस्नेछ — जहाँ आदर्शहरू मर्छन् र विश्वास फेरि बेचिन्छ।
