१३ चैत, जनकपुरधाम। शिवराम झा– आज शीतल निवास मा हुने बालेन्द्र शाह को सपथ ग्रहण केवल औपचारिक कार्यक्रम मात्र नभई आधुनिक शासन र मौलिक सांस्कृतिक पहिचानको संगमका रूपमा हेरिएको छ। नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्दै अघि बढिरहेका बालेनले आफ्नो नेतृत्व यात्राको सुरुवातलाई परम्परा, संस्कृति र धार्मिक सहिष्णुतासँग जोड्न खोजेका छन्। निर्धारित शुभसाइत १२ बजेर ३४ मिनेटमा सुरु हुने समारोहमा १०८ हिन्दू बटुकद्वारा स्वस्तिक वाचन, १०८ बौद्ध लामाद्वारा मंगल वाचन र ७ जना ब्राह्मणबाट शंखनाद गरिने कार्यक्रमले नेपालजस्तो बहुधार्मिक देशको समावेशी स्वरूप झल्काउने अपेक्षा गरिएको छ।
यससँगै अंक विज्ञान (Numerology) को आधारमा पनि सपथको समयलाई विशेष रूपमा व्याख्या गरिएको छ। १२:३४ को योग १ आउँछ, जसलाई सूर्यसँग जोडेर नेतृत्व, आत्मविश्वास र अग्रसरताको प्रतीक मानिन्छ। त्यसैगरी दिउँसो २:१५ बजे पदभार ग्रहण गर्ने समयको योग ८ आउँछ, जसलाई शनि ग्रहसँग सम्बन्धित मानी न्याय, अनुशासन र वित्तीय व्यवस्थापनको संकेतका रूपमा व्याख्या गरिएको छ। यस्ता व्याख्याले बालेनको नेतृत्वलाई दृढ, लक्ष्यकेन्द्रित र व्यवस्थित रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिएको देखिन्छ।
सपथ अघि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय मा ज्योतिषीहरूको सक्रियता पनि चर्चा केन्द्रमा रहेको छ। कार्यालयको अवलोकन गर्दै उनीहरूले वास्तुशास्त्रअनुसार कुर्सी नबस्न, टेबुल–कुर्सीको दिशा परिवर्तन गर्नेजस्ता सुझाव दिएका छन्। यसअघि शेरबहादुर देउवा जस्ता नेताहरू पनि ज्योतिषप्रति विश्वास गर्ने गरेका कारण यसलाई परम्परागत अभ्यासकै निरन्तरताका रूपमा पनि हेरिएको छ। यद्यपि आधुनिक सोचका नेताका रूपमा चिनिएका बालेनले यस्ता सल्लाहलाई कत्तिको महत्व दिनु उपयुक्त हो भन्ने विषयमा समाजमा मिश्रित प्रतिक्रिया देखिएको छ।
समग्रमा, यो सपथ ग्रहण कार्यक्रमले केवल नयाँ सरकारको सुरुवात मात्र होइन, आधुनिकता र परम्पराबीचको सन्तुलनलाई पनि उजागर गरेको छ। सांस्कृतिक समावेशिता, धार्मिक सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकताको सन्देश बोकेको यो समारोहले “समृद्धि र संस्कृतिको सहयात्रा” भन्ने अवधारणालाई व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरेको देखिन्छ। अब यसको प्रभाव व्यवहारिक शासन र नीतिनिर्माणमा कस्तो देखिन्छ भन्ने कुरा भने आगामी दिनहरूले स्पष्ट पार्नेछ।
