कार्तिक ३, जनकपुरधाम।— मिथिला क्षेत्रभर आज धुमधाम, आस्था र भक्तिभावका साथ धन, समृद्धि र सौभाग्यकी देवी माता लक्ष्मीको पूजा–अर्चना गरी लक्ष्मीपूजा पर्व मनाइँदैछ। घरघरमा दीप प्रज्वलन गरी लक्ष्मीको स्वागत गरिएको छ भने बजार, मठमन्दिर र गल्लीहरू रंगीचंगी बत्तीले सजिएका छन्।
आजको दिन विशेष गरी तिहार अर्थात् यमपञ्चकको तेस्रो दिनका रूपमा मनाइन्छ। यो दिनलाई धनतेरस र लक्ष्मीपूजाको रूपमा पनि चिनिन्छ। जनकपुर लगायत मिथिलान्चलमा बिहानदेखि नै घर सफा–सुग्घर गर्ने, रंगोली र माटाका दीया बाल्ने परम्परा आज पनि यथावत् देखिएको छ।
साँझपख घरका पूजाघर, व्यवसायिक प्रतिष्ठान, पसल र बैंकमा लक्ष्मी–गणेशको पूजा गरी आरती गरिएको छ। महिलाहरूले दीप बालेर घरको प्रत्येक कुनामा प्रकाश फैलाएका छन्। जनकपुरधाममा भने विशेष पूजाको आयोजना गरिएको छ। जनकपुरको जानकी मन्दिरमा भक्तजनहरूको ठूलो भीड लागेको छ।
स्थानीय प्रमोद माझिका अनुसार, “लक्ष्मीपूजा मिथिलाको आत्मा हो, आजका दिन जसको घरमा उज्यालो र सरसफाइ हुन्छ, त्यहाँ लक्ष्मी स्वयं प्रवेश गर्छिन् भन्ने जनविश्वास छ।”
मिथिलाका शहर बजारमा आजको दिन बिहानैदेखि खरीदबिक्रीमा चहलपहल देखिएको छ। पसलेहरूले बत्ती, दियो, मखमलका देवी–देवताका चित्र, माला र पूजा सामग्री बिक्री गरेर खुसी व्यक्त गरेका छन्। बजारमा “लक्ष्मी माता आउनुहोस्” भन्ने गीत र भजन गुञ्जिरहेका छन्।
तिहारको यस अवसरमा बालबालिका र युवाहरूले देउसी–भैलो खेल्दै घरघरमा पुग्ने परम्परा पनि सुरु भएको छ। कतिपय स्थानमा समुदायले सामूहिक पूजा र सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना गरेका छन्।
सांस्कृतिक जानकारहरूका अनुसार, मिथिला संस्कृतिमा लक्ष्मीपूजा केवल धार्मिक पर्व होइन, सफाइ, एकता र समृद्धिको प्रतीक हो। जनकपुरधाममा साँझको बेला हजारौँ दियोले सहर उज्यालो बनाउँछ र त्यो दृश्य पर्यटकका लागि पनि मनमोहक हुने गर्दछ।
आजको दिन मिथिलाका घरहरूमा लक्ष्मीको स्वागतका लागि आँगनमा रंगोली र चामलको धुलोले बनेको पदचिह्न बनाउने परम्परा पनि निभाइन्छ। भक्तजनहरू विश्वास गर्छन् — आजको रात जसले लक्ष्मीको आराधना गर्छ, उसको घरमा वर्षभर धन–धान्य र सुख–शान्ति रहन्छ।
यसरी, मिथिला आज उज्यालो, श्रद्धा र संस्कृतिको संगम बनेको छ। जनकपुरधामदेखि गाउँ–बस्तीका हर कोठा, गल्ली र मन्दिरमा दीपावलीको प्रकाश फैलिँदै माता लक्ष्मीको जयघोष गुन्जिएको छ।
