कार्तिक ७, काठमाडौ। ‘जेनजी आन्दोलन’का क्रममा तोडफोड र आगजनीमा संलग्न ‘TOB कमाण्डर’का रूपमा चर्चित तेन्जिन दावा लामाको नेपाली नागरिकता फर्जी ठहर भएको छ। लामालाई अष्ट्रेलिया जान तयारीमा रहेका बेला प्रहरीले पक्राउ गरेको हो।
प्रहरीका अनुसार तेन्जिनले २०६३ सालमा नक्कली जन्मदर्ता प्रयोग गरी काठमाडौं महानगरपालिका वडा नं. ६ बाट नागरिकता लिएका थिए। सो नागरिकताको सिफारिस स्वयं महानगरपालिकाले नगरेको पुष्टि गरेपछि उनको नागरिकता प्रमाणपत्र अवैध ठहर भएको हो।
प्रहरी स्रोतले जनाएको छ, “महानगरपालिकाको आधिकारिक पत्रमा सो सिफारिसको अभिलेख फेला परेन। प्रमाणपत्र पनि हस्ताक्षर मिल्दोजुल्दो देखिएन।”
तेन्जिनले सोही फर्जी नागरिकताको आधारमा राष्ट्रिय परिचयपत्र र राहदानी समेत बनाएका थिए। ती कागजातको प्रयोग गरेर उनी हाल अष्ट्रेलिया जाने तयारीमा थिए, तर विमानस्थलमा विशेष निगरानीका क्रममा उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको बताइएको छ।
अनुसन्धानका क्रममा तेन्जिनले प्रहरीलाई भनेका छन्, “मलाई सबैले तिब्बती भनिरहेका थिए। त्यसैले मैले आफू नेपाली हुँ भनेर प्रमाणित गर्न टिकटक बनाएको थिएँ। तर अहिले त्यो नै मेरो आत्मघाती गल्ती बन्यो।”
प्रहरीले उनलाई फर्जी नागरिकता, राहदानी र सरकारी कागजात दुरुपयोगसम्बन्धी मुद्दामा अनुसन्धान अघि बढाएको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानपछि २५ दिनभित्र अदालतमा अभियोग पत्र दर्ता गर्ने तयारी भइरहेको प्रहरीको भनाइ छ।
यस घटनाले पुनः नेपालमा विदेशी तत्वहरूले घुस र जालसाजीमार्फत नागरिकता लिने प्रवृत्ति सतहमा ल्याएको छ। प्रहरी अधिकारीहरूले यस्तो संवेदनशील अपराधमा कडाइका साथ कारबाही गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
एक उच्च प्रहरी अधिकारीका अनुसार, “यो घटना केवल एक व्यक्तिको फर्जी नागरिकता मात्र होइन, राज्यको स्वाधीनता र नागरिकताको पवित्रताको खिल्ली हो। अब यस्ता प्रकरणमा राजनीतिक वा कूटनीतिक दबाबका कारण कुनै छुट मिल्ने छैन।”
प्रहरीले अहिले सो प्रकरणमा संलग्न हुनसक्ने अन्य व्यक्तिहरूको समेत खोजी गरिरहेको छ। विशेषगरी महानगरपालिका र जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा कार्यरत ती समयका केही कर्मचारीहरूसँग पनि सोधपुछ सुरु गरिएको बुझिएको छ।
घटनापछि आन्तरिक सुरक्षा निकायले नागरिकता वितरण प्रणालीमा पुनः जाँच–पडताल कडाइ गर्नुपर्ने निष्कर्ष निकालेका छन्। सरकारी स्रोतका अनुसार, अहिले विभिन्न जिल्लामा जारी फर्जी नागरिकताका संदेहास्पद कागजातहरूको पनि पुनरावलोकन सुरु गरिने तयारी भइरहेको छ।
प्रहरीले भनेको छ, “नागरिकता कुनै पनि देशको पहिचान र सार्वभौमिकताको मुख्य दस्तावेज हो। यसलाई दुरुपयोग गर्नेहरूलाई कानूनी रूपमा कुनै रहम दिइने छैन।”
यसअघि पनि विदेशी मूलका व्यक्तिहरूले पैसाको बलमा वा सिफारिसको गलत प्रयोगमार्फत नेपाली नागरिकता प्राप्त गरेको घटना सार्वजनिक हुँदै आएका छन्। तर ‘TOB कमाण्डर’का रूपमा चर्चित व्यक्तिबाट यस्तो फर्जी कागजातको प्रयोग हुनुले प्रशासनिक सतर्कतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
प्रहरी अनुसन्धान जारी रहेको र नक्कली नागरिकता सिफारिसमा संलग्न अन्य व्यक्तिहरूलाई समेत शीघ्र पक्राउ गरिने बताइएको छ।
