जनकपुरधाम, कात्तिक १७ । नेपालका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरू पछिल्ला केही त्रैमासदेखि लगातार घाटामा फस्दै गएका छन्। उच्च ब्याजदर, ऋण असुलीमा समस्या र लगानीमा सुस्तीले गर्दा बैंकहरूको नाफा घट्दै गएको छ भने कतिपय बैंकहरू पूँजी पर्याप्ततामै संकटमा पुगेका छन्।
नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो त्रैमासिक प्रतिवेदनअनुसार, वाणिज्य बैंकहरूको औसत खुद नाफा गत वर्षको तुलनामा झण्डै ३० प्रतिशतले घटेको छ। विकास बैंक र लघुवित्त संस्थाहरूको हालत अझ कमजोर देखिएको छ। ‘नन–परफर्मिङ लोन (NPL)’ बढ्दा केही संस्थाहरू पूँजीगत न्यूनतम मापदण्ड पूरा गर्न समेत असफल भइरहेका छन्।
अर्थविश्लेषकहरूका अनुसार, निर्माण, रियलस्टेट र आयात व्यवसाय ठप्प हुँदा बैंकको ऋण वापसी प्रभावित भएको छ। यसले तरलता संकट थप चर्काएको छ र बैंकहरूलाई उच्च ब्याजदर कायम राख्न बाध्य बनाएको छ।
अर्थशास्त्री डा. भीष्मराज ढुंगानाले भने, “बैंकहरू तत्काल डुब्ने अवस्थामा त छैनन्, तर घाटा र पूँजी संकट निरन्तर रहिरहेमा आगामी वर्षहरूमा गम्भीर असर पर्न सक्छ। राष्ट्र बैंकले ब्याजदर नीति र तरलता नियन्त्रणमा सुधार गर्नुपर्छ।”
राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंकहरूको नियमित अनुगमन भइरहेको छ र तत्काल कुनै बैंक ‘डुब्ने’ अवस्थामा नरहेको दाबी गरिएको छ। तर विज्ञहरू भन्छन् , यदि लगानी विस्तार, औद्योगिक उत्पादन र रोजगारी वृद्धि नभए, बैंकिङ प्रणालीमा ठूलो दबाब आउनेछ।
नेपालको बैंकिङ क्षेत्र अहिले सावधानीको चरणमा पुगेको छ। घाटा नियन्त्रण गर्न नसकिए र पूँजी सुदृढीकरणमा ध्यान नदिइए, आगामी वर्षमा केही बैंकहरू विलय वा अधिग्रहणको अवस्थासम्म पुग्न सक्ने संकेत देखिँदैछ।
